Çıngıraklı Tatar 1874, Νο.1

Στο πρώτο φύλλο της έκδοσης αναπαριστά την έλευση του ως γεγονός αναταραχής για τα υπόλοιπα  έντυπα της Πόλης. 

Hayal, 1874 Σατυρική απεικόνιση του Χρηματιστηρίου του Γαλατά

Χρηματιστήριο Γαλατά:

Οι εισερχόμενοι και................. οι εξερχόμενοι

Η επιρροή της Γαλλικής επανάστασης στην Οθωμανική Αυτοκρατορία του 19ου αιώνα

Η γέννεση των εθνών - κρατών ως συνέπεια της Γαλλικής Επανάστασης του 1789 από τη μία, που διαμόρφωσε σταδιακά την εικόνα του Ευρωπαϊκού και του Βαλκανικού χώρου όπως τον γνωρίζουμε σήμερα και κορύφωση του ιμπεριαλισμού από την άλλη, κατά τον 19ο αιώνα, βρήκαν την Οθωμανική αυτοκρατορία σε στάδιο παρακμής, ωστόσο αποτελούσε ακόμα απειλή για τις Ευρωπαϊκές Δυνάμεις,όντας μία μουσουλμανική αυτοκρατορία στα ευρωπαϊκά εδάφη. 

Γρήγορα έγινε αντιληπτό πως η Αυτοκρατορία θα έπρεπε να αλλάξει για να μην καταρρεύσει. Όλα αυτά βέβαια μετά από τις πιέσεις των Μεγάλων Δυνάμεων και της διπλωματικής κρίσης του Ανατολικού Ζητήματος. Έτσι άρχισε μια περίοδος μεταρρυθμίσεων στην οθωμανική αυτοκρατορία, γνωστή ως Τανζιμάτ (Αναδιοργάνωση). Αποκορύφωμα της περιόδου αποτελεί το Διάταγμα (Hat-i Şerif Gülhane) του 1839, το Έδικτο (Islahat fermani) του 1856 και το Σύνταγμα του 1876. Το σημαντικό για πρώτη φορά είναι ότι παραχωρήθηκε ισονομία, ισοπολιτεία σε όλους τους Οθωμανούς υπηκόους του Σουλτάνου και εγγύηση για προστασία της  ζωής, της τιμής και της περιουσίας τους. Η μη εφαρμογή των συμφωνηθέντων έδωσε αργότερα στην Ρωσία την αφορμή να εμπλακεί στα εσωτερικά της οθωμανικής αυτοκρατορίας, χρησιμοποιώντας ως πρόσχημα της προστασία των χριστιανικών πληθυσμών που διέμεναν σε αυτή, και να ξεσπάσει ο Κριμαϊκός Πόλεμος (1953-56). Ενάμιση μήνα πριν την υπογραφή της λήξη του πολέμου έχουμε και την υπογραφή του δεύτερου και σημαντικότερου μεταρρυθμιστικού φιρμανιού του 1856. 

Με το φιρμάνι του 1856 νομιμοποιείται εκ νέου το σύστημα μιλλέτ. σύμφωνα με τις νέες αλλαγές  εισάγονται για πρώτη φορά λαϊκοί στη διοίκηση του μιλλέτ. Αργότερα θα ακολουθήσουν και οι Εθνικοί Κανονισμοί (1860). 

Μία νέα ιδεολογία προσπάθησε να δημιουργηθεί, η οθωμανικότητα (osmanlılık), στόχος της οποίας ήταν να περισώσει την οθωμανική αυτοκρατορία από αποσχιστικά εθνικά κινήματα κυρίως των βαλκανικών λαών, δημιουργώντας μία κοινή εθνική ταυτότητα, την οθωμανική. Ωστόσο όπως θα δούμε υπήρξαν πολλές διαφορετικές ερμηνείες και προσδοκίες των εθνοθρησκευτικών ομάδων για τη νέα ιδεολογία. Τελικά η πορεία προς τον εθνικισμό θα είναι μοιραία. 

Meriç (Evros) Vilayeti - Vilayet merkezi: Dedeağaç (Alexandroupoli)

                                 χάρτης από έκδοση του Ιδρύματος Ανταλλαξίμων

                                               της Συνθήκης της Λωζάνης 

Τα πρώτα σοσιαλιστικά έντυπα στην Ελλάδα

Όπως θα ήταν αναμενόμενο η εμφάνιση των σοσιαλιστικών εντύπων δεν θα μπορούσε να είναι άσχετη με την πορεία της σοσιαλιστικής σκέψης αλλά και του εργατικού κινήματος στην Ελλάδα. Τα πρώτα σοσιαλιστικά έντυπα εκδόθηκαν στα τέλη του 19ου αιώνα και αρχές 20ου στον ελλαδικό χώρο. Οι ιδεολογικές επιρροές από τα σοσιαλιστικά κινήματα της Δυτικής Ευρώπης θα εκφραστούν στο Τύπο αυτής της κατηγορίας. 

Η ελληνική εργατική τάξη είναι τότε ολιγάριθμη και αδύναμη, που σε ένα βαθμό, θα λέγαμε, ότι οφείλεται στην καθυστέρηση της εκβιομηχάνισης της χώρας της ίδιας. Ωστόσο τα πρώτα σοσιαλιστικά έντυπα θα γεννηθούν σε πόλεις με εργατικό δυναμικό:

Εργάτης, Κεφαλλονιά και Αθήνα, 1875 

Οι Εργάτες, Κέρκυρα, 1882 και Τρίκαλα, 1883-88

Ελληνική Δημοκρατία, Πάτρα, 1877

Γαλαξίας, Αθήνα, 1879

Εφημερίς του Λαού, Σύρα, 1880

Σύνδεσμος, Αθήνα, 1882  - η πρώτη συνδικαλιστική εφημερίδα 

Άρδην του Πλάτωνος Δρακούλη 

Σοσιαλιστής, 1880 του Στ. Καλλέργη 

Σοσιαλισμός, 1902

Αναρχοσοσιαλιστικές: 

Φως, Πάτρα, 1885

Επί τα πρόσω, Πάτρα, 1896

Νέον Φως, Πύργος, 1898 

Ανάσταση, Κεφαλλονιά, 1900-1907 του Μαρίνου Αντύπα (1907 έτος της δολοφονίας του)

1907 ήταν το έτος σταθμός για την ελληνική σοσιαλιστική σκέψη με την έκδοση της μελέτης του Γ. Σκληρού "Το Κοινωνικόν μας ζήτημα".

Μέλλον, 1908-9 του Διονυσίου Κόκκινου 

Κοινωνισμός του Πύρρου Γιαννόπουλου και του Ανδρέα Μάρκελλου

Εξέφραζαν τις απόψεις της Φεντερασιόν Θεσσαλονίκης (1908):

Εργατική Αλληλεγγύη, Θεσσαλονίκη

Αβάντι, Θεσσαλονίκη 

Έρευνα, 1911  του Ελληνικού Σοσιαλιστικού Κόμματος του Πλάτωνος Δρακούλη 

Οργάνωση του Σοσιαλιστικού Κέντρου Αθηνών του Νίκου Γιαννιού 

Εργατικός Αγών όργανο του ΣΕΚΕ 

Ριζοσπάστης, Θεσσαλονίκη, 1908 πρωτοεκδόθηκε από τον Γ. Φιλάρετο. Αργότερα επανεκδίδεται από τον Γιάννη Πετσόπουλο κατά την περίοδο του κινήματος της Εθνικής Άμυνας (1914). Το 1917 μεταφέρεται η έδρα της στην Αθήνα και το 1921 γίνεται όργανο του ΣΕΚΕ (το οποίο το 1924 μετονομάζεται σε ΚΚΕ, προσχωρώντας στην Γ΄ Διεθνή). Το 1925 παύεται για πρώτη φορά από την δικτατορία του Πάγκαλου. 

Τα πρώτα ελληνικά σατυρικά έντυπα

Τα πρώτα ελληνικά σατυρικά έντυπα κυκλοφορούν μεταξύ του 1848-1851. Η Βόμβα (1849), Η Τράκα - Τρούκα (1848-53), ο Δημόκριτος (1851) ανοίγουν τη μεγάλη πολιτική παράδοση της πολιτικής σάτιρας και της γελοιογραφίας. Μέσα στις επόμενες δεκαετίες θα εμφανιστούν ο Διάβολος (1867-76), ο Τραμπούκος (1866-69), ο Γάιδαρος (1869-72), ο Σατανάς (1871), ο Διάβολος ο Χωλός (1874) και άλλοι "διάβολοι" που θα περιπαίξουν, θα σχολιάσουν και θα ενοχλήσουν τους πάντες χωρίς διακρίσεις. Άλλα σατυρικά έντυπα είναι ο Αριστοφάνης (1874-83), Μικρός Αριστοφάνης (1876), Νέος Αριστοφάνης (1888-95), ο Ασμοδαίος (1875-85) του Θέμου Αννίνου, Σατιρικόν Άστυ (1885-90) έχουν δημοσιευτεί μερικές από τις σημαντικότερες γελοιογραφίες της ελληνικής ιστορίας. Ο Ρωμηός (1883-1918) αποτέλεσε την μακροβιότερη ελληνική σατυρική εφημερίδα. 

εφημερίδα Karagöz

Αποτέλεσε εφημερίδα που ξεκίνησε την έκδοση της στις 10 Αυγούστου 1908, κατά την Δεύτερη Συνταγματική περίοδο στην Οθωμανική Αυτοκρατορία. Θεωρείται από τα μακροβιότερα σατυρικά έντυπα, δεδομένης και της λογοκρισίας της περιόδου του Abdul Hamid II. Εκδιδόταν επί 47 συναπτά έτη.  Εκδότης (sahib-i imtiyazı) ήταν ο Ali Fuad Bey. O Ali Fuad Bey αποτέλεσε έναν από τους πρώτους σκιτσογράφους της αυτοκρατορίας.