Τα πρώτα σοσιαλιστικά έντυπα στην Ελλάδα

Όπως θα ήταν αναμενόμενο η εμφάνιση των σοσιαλιστικών εντύπων δεν θα μπορούσε να είναι άσχετη με την πορεία της σοσιαλιστικής σκέψης αλλά και του εργατικού κινήματος στην Ελλάδα. Τα πρώτα σοσιαλιστικά έντυπα εκδόθηκαν στα τέλη του 19ου αιώνα και αρχές 20ου στον ελλαδικό χώρο. Οι ιδεολογικές επιρροές από τα σοσιαλιστικά κινήματα της Δυτικής Ευρώπης θα εκφραστούν στο Τύπο αυτής της κατηγορίας. 

Η ελληνική εργατική τάξη είναι τότε ολιγάριθμη και αδύναμη, που σε ένα βαθμό, θα λέγαμε, ότι οφείλεται στην καθυστέρηση της εκβιομηχάνισης της χώρας της ίδιας. Ωστόσο τα πρώτα σοσιαλιστικά έντυπα θα γεννηθούν σε πόλεις με εργατικό δυναμικό:

Εργάτης, Κεφαλλονιά και Αθήνα, 1875 

Οι Εργάτες, Κέρκυρα, 1882 και Τρίκαλα, 1883-88

Ελληνική Δημοκρατία, Πάτρα, 1877

Γαλαξίας, Αθήνα, 1879

Εφημερίς του Λαού, Σύρα, 1880

Σύνδεσμος, Αθήνα, 1882  - η πρώτη συνδικαλιστική εφημερίδα 

Άρδην του Πλάτωνος Δρακούλη 

Σοσιαλιστής, 1880 του Στ. Καλλέργη 

Σοσιαλισμός, 1902

Αναρχοσοσιαλιστικές: 

Φως, Πάτρα, 1885

Επί τα πρόσω, Πάτρα, 1896

Νέον Φως, Πύργος, 1898 

Ανάσταση, Κεφαλλονιά, 1900-1907 του Μαρίνου Αντύπα (1907 έτος της δολοφονίας του)

1907 ήταν το έτος σταθμός για την ελληνική σοσιαλιστική σκέψη με την έκδοση της μελέτης του Γ. Σκληρού "Το Κοινωνικόν μας ζήτημα".

Μέλλον, 1908-9 του Διονυσίου Κόκκινου 

Κοινωνισμός του Πύρρου Γιαννόπουλου και του Ανδρέα Μάρκελλου

Εξέφραζαν τις απόψεις της Φεντερασιόν Θεσσαλονίκης (1908):

Εργατική Αλληλεγγύη, Θεσσαλονίκη

Αβάντι, Θεσσαλονίκη 

Έρευνα, 1911  του Ελληνικού Σοσιαλιστικού Κόμματος του Πλάτωνος Δρακούλη 

Οργάνωση του Σοσιαλιστικού Κέντρου Αθηνών του Νίκου Γιαννιού 

Εργατικός Αγών όργανο του ΣΕΚΕ 

Ριζοσπάστης, Θεσσαλονίκη, 1908 πρωτοεκδόθηκε από τον Γ. Φιλάρετο. Αργότερα επανεκδίδεται από τον Γιάννη Πετσόπουλο κατά την περίοδο του κινήματος της Εθνικής Άμυνας (1914). Το 1917 μεταφέρεται η έδρα της στην Αθήνα και το 1921 γίνεται όργανο του ΣΕΚΕ (το οποίο το 1924 μετονομάζεται σε ΚΚΕ, προσχωρώντας στην Γ΄ Διεθνή). Το 1925 παύεται για πρώτη φορά από την δικτατορία του Πάγκαλου. 

Τα πρώτα ελληνικά σατυρικά έντυπα

Τα πρώτα ελληνικά σατυρικά έντυπα κυκλοφορούν μεταξύ του 1848-1851. Η Βόμβα (1849), Η Τράκα - Τρούκα (1848-53), ο Δημόκριτος (1851) ανοίγουν τη μεγάλη πολιτική παράδοση της πολιτικής σάτιρας και της γελοιογραφίας. Μέσα στις επόμενες δεκαετίες θα εμφανιστούν ο Διάβολος (1867-76), ο Τραμπούκος (1866-69), ο Γάιδαρος (1869-72), ο Σατανάς (1871), ο Διάβολος ο Χωλός (1874) και άλλοι "διάβολοι" που θα περιπαίξουν, θα σχολιάσουν και θα ενοχλήσουν τους πάντες χωρίς διακρίσεις. Άλλα σατυρικά έντυπα είναι ο Αριστοφάνης (1874-83), Μικρός Αριστοφάνης (1876), Νέος Αριστοφάνης (1888-95), ο Ασμοδαίος (1875-85) του Θέμου Αννίνου, Σατιρικόν Άστυ (1885-90) έχουν δημοσιευτεί μερικές από τις σημαντικότερες γελοιογραφίες της ελληνικής ιστορίας. Ο Ρωμηός (1883-1918) αποτέλεσε την μακροβιότερη ελληνική σατυρική εφημερίδα. 

εφημερίδα Karagöz

Αποτέλεσε εφημερίδα που ξεκίνησε την έκδοση της στις 10 Αυγούστου 1908, κατά την Δεύτερη Συνταγματική περίοδο στην Οθωμανική Αυτοκρατορία. Θεωρείται από τα μακροβιότερα σατυρικά έντυπα, δεδομένης και της λογοκρισίας της περιόδου του Abdul Hamid II. Εκδιδόταν επί 47 συναπτά έτη.  Εκδότης (sahib-i imtiyazı) ήταν ο Ali Fuad Bey. O Ali Fuad Bey αποτέλεσε έναν από τους πρώτους σκιτσογράφους της αυτοκρατορίας. 

Ελληνοθωμανικές γραματικές - Osmanlı Dil Bilgisi

Genç Kalemler

Η έναρξη της περιόδου που χαρακτηρίζεται ως Εθνική Λογοτεχνία (Milli Edebiyat) στην Τουρκία, έχει ως σημείο έναρξης την έκδοση του περιοδικού Genç Kalemler (1911). Εξέδωσε συνολικά 33 τεύχη τα οποία συγκεντρώθηκαν σε 4 τόμους. Η έκδοση του σταμάτησε μετά τους Βαλκανικούς Πολέμους, όταν η Θεσσαλονίκη δεν ανήκε πια στην Οθωμανική Αυτοκρατορία. το περιοδικό είναι περισσότερο γνωστό λόγω των άρθρων του που προκάλεσαν την έναρξη του κινήματος της "Νέας Γλώσσας" (Yeni Lisan). Το πρώτο άρθρο που θεωρείται ως "μανιφέστο" του κινήματος είναι του Ömer Seyfettin, ο οποίος θα υπογράψει με ένα μεγάλο ερωτηματικό. Σύμφωνα με αυτό θα αρχίσει η εποχή της απλοποίησης της γλώσσας, απαλλαγής της από ξένες λέξεις και σύγκληση μεταξύ γραπτού και προφορικού λόγου. Τέλος, το περιοδικό είχε την υλική και ηθική υποστήριξη της ομάδας Ittihat ve Terakki Cemiyeti, με αυτό τον τρόπο καθιερώθηκε ως το πιο σημαντικό περιοδικό του τουρκικού εθνικιστικού κινήματος. Πυρήνα του περιοδικού αποτέλεσαν οι Ali Canıp Yöntem, Ömer Seyfettin, Ziya Gökalp. 

Servet-i Fünün

Η λογοτεχνία της περιόδου του Τανζιμάτ, όπως και η λογοτεχνία που θα ακολουθήσει, δημιουργήθηκε από την ανάγκη εναντίωσης στη Λόγια Λογοτεχνία. Τα αποτελέσματα ωστόσο δεν ήταν τα επιθυμητά και έτσι δημιουργήθηκε μία ομάδα λογίων και ανθρώπων του πνεύματος γύρω από το περιοδικό Servet-i Fünün του Ahmet Ihsan Tokgöz. Όλοι είχαν την προσδοκία το περιοδικό αυτό να αποτελέσει ένα περιοδικό τέχνης και πολιτισμού. Αρχισυντάκτης ήταν ο Tevfik Fikret. η δημοσίευση του άρθρου του Hüseyin Cahit Yalçin υπό τον τίτλο Edebiyat ve Hukuk, στάθηκε η αιτία να κλείσει το περιοδικό και να διαλυθεί η ομάδα. Η αντίδραση της Υψηλής Πύλης ήταν σφοδρή και το φιρμάνι που εξέδωσε ανέφερε πως "Πρέπει να κλείσει το περιοδικό που διακινεί ιδέες ενός έθνους όπως οι Γάλλοι που έφτασαν στο σημείο να εκτελέσουν τους βασιλείς τους και με τον τρόπο αυτό επηρεάζει τα συναισθήματα του τουρκικού λαού". Το περιοδικό έκλεισε στις 7 Οκτωβρίου 1901. Κυριότεροι εκπρόσωποι της σύντομης αυτής περιόδου είναι: Tevfik Fikret, Cenap Şahabettin, Halit Ziya Uşaklıgil, Mehmet Rauf, Hüseyin Cahit Yalçın. 

Şehbal