Απεικόνιση Οθωμανών γυναικών σε ευρωπαϊκές κάρτες

Ο Σοβιετικός Κινηματογράφος από την Επανάσταση του 1917 μέχρι το 1930

Eisenstein’s Battleship Potemkin

Ο Σοβιετικός Κινηματογράφος γεννήθηκε επίσημα στις 27 Αυγούστου 1919, όταν ο Λένιν, ο νέος αρχηγός του κράτους και θεμελιωτής της μπολσεβίκικης ιδεολογίας,  υπέγραψε ένα διάταγμα “για την μεταφορά του φωτογραφικού εμπορίου και της κινηματογραφικής βιομηχανίας στο Narkompros” , εθνικοποιώντας έτσι το ιδιωτικό σινεμά και τις επιχειρήσεις, ακόμα την ίδια χρονιά εγκαινιάστηκε στη Μόσχα η πρώτη στον κόσμο σχολή κινηματογράφου, η V.G.I.K. Ο κινηματογράφος, με την εκφραστική του δύναμη επικεντρωμένη στην εικόνα, ήταν ιδιαίτερα χρήσιμος σε μια χώρα όπου η συντριπτική πλειοψηφία των κατοίκων ήταν αναλφάβητοι.  

Ο αγώνας για την εξουσία στο σινεμά  είχε αρχίσει ήδη από το 1917, όταν οι εργαζόμενοι σε αυτό, συσπειρώθηκαν σε 3 επαγγελματικούς οργανισμούς : 

I. OKO  (ομοσπονδία για αυτούς που έκαναν την διανομή ,παρουσίαση και παραγωγή των ταινιών)

II. Union of Workers in Cinematographic Art  («αριστοκρατία των ταινιών»)

III. Union of Film-theatre Workers 

Σε αυτή την πρώιμη φάση, μόνο οι μεγάλες εταιρίες ήταν αντικείμενο της εθνικοποίησης και το μεγαλύτερο κινηματογραφικό τότε studio, το γνωστό Khanzhonkov Company, δεν είχε περισσότερα από 100 άτομα για προσωπικό. Πολλές προ-επαναστατικές κινηματογραφικές εταιρίες όπως Drankov, Perski, Vengerov και Khimera ,έκλεισαν πριν από την εθνικοποίηση. 

Η βάση για την παραγωγή σοβιετικών ταινιών επιβλήθηκε από μισή ντουζίνα κινηματογραφικές εταιρίες, οι οποίες μετά την εθνικοποίηση ήρθαν κάτω από τον έλεγχο του Τομέα Φωτογραφίας και Ταινίας του Narkompros. Αυτές ήταν :

1. Khanzhonkov studio (που έγινε η εταιρία “Goskino”)

2. Skobolev Committee

3. Yermoliev

4. Rus

5. Taldykin’s “Era”

6. Kharitonov 

Επίσης νέα studios άρχισαν να κατασκευάζονται στην Αγια Πετρούπολη (αργότερα Leningrad), πρώτο από τα οποία ήταν το “Sevzapkino”. 

Η διαδικασία της αναδιάρθρωσης συνεχίστηκε καθ’ όλη τη διάρκεια της δεκαετίας του 1920. Tο studio Khanzhonkov συγχωνεύθηκε το 1924, με το Yermoliev. Το 1927 άρχισε η κατασκευή του νέου studio στο χωριό Potylikha, έξω από τη Μόσχα, με μεγάλες υποσχέσεις και την προσδοκία να γίνει το μεγαλύτερο studio στη χώρα. Η κατασκευή συνεχίστηκε μέχρι τη δεκαετία του ’30 και το 1935 το studio με τη νέα του σύνθεση έγινε γνωστό με το όνομα Mosfilm. 

Οι ιδιωτικές κινηματογραφικές εταιρίες συνέχισαν να υπάρχουν, ακολουθώντας την πολιτική της συγχώνευσης και δημιουργώντας έτσι μεγαλύτερες εταιρίες. Ακόμη, η πίεση που ασκούσαν οι εργαζόμενοι στα κινηματογραφικά πλατό έπαιξε σημαντικό ρόλο στη διαμόρφωση της νέας κατάστασης. Το 1924, μια ομάδα σκηνοθετών όπου ηγείτο από τον Sergei Eisenstein και τον Lev Kuleshov, σχημάτισε στη Μόσχα, την ARC ,δηλαδή Association of Revolutionary Cinematography. Ο στόχος της ARC ήταν να ενισχύσει τον ιδεολογικό έλεγχο πάνω στη δημιουργική διαδικασία. Ο οργανισμός είχε τις δικές του εκδοτικές δραστηριότητες, συμπεριλαμβάνοντας την εβδομαδιαία εφημερίδα Kino και αργότερα τα περιοδικά  Sovietsky ekran και Kino i kultura. Το 1929 μετονομάστηκε σε ARRC , Association of Workers of Revolutionary Cinematography. 

Μετά την Κόκκινη Επανάσταση (1917), ο ρώσικος κινηματογράφος είχε χωριστεί σε δυο στρατόπεδα. Από τη μια μεριά, η κινηματογραφική βιομηχανία που παρέμεινε στις ΕΣΣΔ και με ζήλο θέλησε να διαγράψει την προ-επαναστατική 

εμπειρία και από την άλλη μεριά, αυτοί που εξορίστηκαν ,και θα υπερασπιστούν στο εξωτερικό ,το σινεμά των προ-επαναστατικών χρόνων. 

Οι πιο πολλοί μετανάστες βρήκαν τον δρόμο τους στο Παρίσι, κάποιοι άλλοι πήγαν στην Ιταλία, άλλοι στην Γερμανία και στην Τσεχοσλοβακία. Μετά την δεκαετία του 1920, οι ρώσοι μετανάστες σκηνοθέτες έφτασαν και στο Hollywood.  

Το στυλ που ακολούθησε το ρώσικο σινεμά στη Γαλλία θα μπορούσε να οριστεί ως «συντηρητικό», επιχειρώντας να διατηρήσει τις παραδόσεις του ρωσικού προ-επαναστατικού σινεμά, αλλά βαθμιαία δίνοντας έδαφος στις δυτικές απαιτήσεις. 

Ένας από τους σημαντικότερους κανόνες του ρωσικού προ-επαναστατικού σινεμά, το υποχρεωτικό τραγικό finale ή αλλιώς “Russian ending”, ξεπεράστηκε. Για το δυτικό κοινό, αυτό ήταν αποδεκτό μόνο στο μελόδραμα, όπως για παράδειγμα στο “Kean, ou désordre et genie” του Volkov. 

Έτσι σταδιακά, οι μετανάστες σκηνοθέτες αναγκάστηκαν να παραμερίσουν  αυτή τη θέση τους. Ανάλογα με τη χώρα υποδοχής. Στο Hollywood, απαιτούσαν ένα “happy ending”. Για παράδειγμα, το 1925 ο Dimitri Buchowetzki, δουλεύοντας σε μια version της Anna Karenina, ένιωσε υποχρεωμένος να ετοιμάσει μια εκδοχή του σεναρίου που η Άννα ρίχνει τον εαυτό της στις ράγες του τρένου μόνο στο ονειρο της, ενώ στην πραγματικότητα παντρεύεται τον Vronsky. Στη Γαλλία, οι σκηνοθέτες διατήρησαν για πιο πολύ χρόνο την κλασική ρωσική κινηματογραφική παράδοση. 

Από την άλλη μεριά, οι νέοι σοβιετικοί σκηνοθέτες αγωνίζονταν να σπάσουν το δεσμό με το προ-επαναστατικό τους παρελθόν. Επιθυμία τους ήταν να δημιουργήσουν ένα σινεμά που αντανακλά η ιδέα της αποκήρυξης του παλαιού κόσμου στη Ρωσία.

Αυτή η υπόσχεση πραγματοποιήθηκε μέσω της χρήσης του montage για να μεταλλάξει την κινηματογραφική αναπαράσταση και αποτέλεσε την βάση των νέων θεωριών. Εν μέρει, αυτό έγινε λόγω οικονομικής αναγκαιότητας, σε συνάρτηση με την ασυνείδητη απέχθεια για το κινηματογραφικό παρελθόν. 

Ένας τρόπος για να αναπαραχθεί αυτό ήταν μέσω της ανα-σύνταξης (re-editing) των παλαιών ταινιών. Με αυτή την προοπτική, δημιουργήθηκε ένα νέο ειδικό “τμήμα ανασύνταξης”  (re-editing). Σύμφωνα με τον Veniamin Vishnevsky, ιστορικό των κινηματογραφικών ταινιών, ο Vladimir Gardin ήταν ο πρώτος σοβιετικός θεωρητικός του montage. Οι διδασκαλίες του είχαν μεγάλη επίδραση στους μαθητές του, κυρίως στον Lev Kuleshov (1899-1970), που θεωρείται πρωτοπόρος στον τομέα της θεωρίας του montage. 

“The Kyleshov Effect” , ήταν το πιο γνωστό πείραμα του Kuleshov, κάνοντας ένα κοντινό στο πρόσωπο του ηθοποιού Ivan Mozzhukhin και αντιπαράθεσε τρία διαφορετικά πλάνα : ένα πιάτο σούπα, μια νεκρή γυναίκα μέσα σε ένα φέρετρο και ένα παιδάκι να παίζει. Η εναλλαγή αυτή των πραγμάτων, είχε σαν αποτέλεσμα στο κοινό της εντύπωσης ότι η έκφραση του προσώπου του ηθοποιού μεταβάλλεται, αλλάζει , καθώς το σκηνικό (background) παρέμενε χωρίς να αλλάξει. Αυτό το πείραμα, με αυτό που ανακάλυψε, εδραίωσε ένα νόμο του montage : ότι το νόημα της διαδοχικότητας  του montage καθορίζεται, όχι από τα αντικείμενα του montage, αλλά από την εναλλαγή τους. 

Τρεις νέοι θεωρητικοί του σοβιετικού κινηματογράφου, ο Τζίγκα Βερτόφ (1896-1954), ο Βλαντιμίρ Πουντόβκιν (1893-1953) και ο Σεργκέι Αϊζενστάιν (1898-1948), γοητευμένοι από τις πλαστικές εκφραστικές δυνατότητες του μέσου, έριξαν όλο το βάρος των αναζητήσεων τους στην αυτονομία της εικόνας, θεωρώντας το montage ως το κατ’ εξοχήν αφηγηματικό μέσο των κινηματογραφιστών. 

Ο πρώτος πρέσβευε ότι ο κινηματογράφος δε χρειάζεται μύθο και ιστορία , επομένως, ούτε και σενάριο. Ο κινηματογράφος σύμφωνα με τον Βερτόφ, δεν αναπαριστά, αλλά καταγράφει την πραγματικότητα, «πιάνει» την στιγμή. 

Ο Pudovkin, αντιθέτως πίστευε ότι ο κινηματογράφος είναι ένα μέσο ποιητικής έκφρασης στα χέρια ενός ποιητή-δημιουργού. Κύριο εκφραστικό μέσο του σκηνοθέτη- ποιητή-δημιουργού αποτελεί το montage : «Αυτό που σε ένα λογοτέχνη είναι το στυλ, για ένα σκηνοθέτη είναι ο ιδιαίτερος τρόπος με τον οποίο νιώθει το montage. Στο περίφημο δοκίμιο που έγραψε για το montage, εντοπίζει τέσσερις διαφορετικούς τρόπους νοητικής σύνδεσης των εικόνων : την αντίθεση (π.χ. πλούσια βιτρίνα- ένας ζητιάνος), τον παραλληλισμό (π.χ. στρατιώτες που οδηγούνται στη μάχη –πρόβατα που οδηγούνται στο σφαγείο), την αντίστιξη (π.χ. ο βηματισμός των στρατιωτών στις σκάλες της Οδησσού- η αιώρηση του παιδικού καροτσιού στην άκρη του πλατύσκαλου) και την επανάληψη (μια εικόνα που επανέρχεται σε ρυθμικά χρονικά διαστήματα).  Σημαντικά έργα του αποτελούν η Μητέρα /Mat (1926), Το τέλος της Αγίας Πετρούπολης /Koniets Sankt-Peterburga (1927) και Θύελλα στην Ασία. 

 Ο  Eisenstein, στη θέση του μύθου τοποθετεί ένα ιστορικό γεγονός και αντικαθιστά τον κινηματογραφικό ήρωα με έναν απλό, ταπεινό άνθρωπο ή τις επαναστατικές μάζες. Οι ταινίες του μοιάζουν με δραματοποιημένα ντοκιμαντέρ και τα σενάρια του χρησιμοποιούν δυνατούς συμβολισμούς, αλληγορίες, μεταφορές και ελλείψεις. Κλασικά έργα του είναι η Απεργία (1924), το Θωρηκτό Ποτέμκιν/  Bronenosets Potëmkin (1925) και ο Οκτώβρης (1928).

Στα πρώτα του χρόνια, το σοβιετικό σινεμά ήταν σε μεγάλο βαθμό εξαρτώμενο από την αρχή της δημιουργίας μέσα από την καταστροφή. Το 1919 ένα κύμα προπαγανδιστικών ταινιών κάνει την εμφάνιση του, με τίτλους όπως, Daredevil, Their Eyes were Opened, We Are above Vengeance, For the Red Banner, αφιερωμένα στην πρώτη επέτειο του Επαναστατικού Στρατού. Αυτά τα προπαγανδιστικά έργα, τα λεγόμενα agitki (agitational pieces) , που είχαν ως στόχο να κινητοποιήσουν τον κόσμο, αποτέλεσαν χαρακτηριστικό του πρώιμου σοβιετικού σινεμά. Για τις προβολές των ταινιών αυτών στην εξοχή, επιστρατεύτηκαν ειδικά εξοπλισμένα κινητά σινεμά,  τα περίφημα “agit-trains” ,το πρώτο,  κάτω από την καθοδήγηση του M. I. Kalinin τον Απρίλιο του 1919. 

Επίσης η ιδέα της συλλογικής πατρότητας του κειμένου υπήρξε πολύ σημαντική την δεκαετία του 1920. Η πρώτη ομάδα που σχηματίστηκε ήταν του  Kuleshov και συμπεριλάμβανε τον Pudovkin, τον Boris Barnet, τον V. P. Fogel και άλλους. Το έργο τους βασίστηκε στην απόρριψη του προ-επαναστατικού «ψυχολογικού δράματος» και εισήγαγε μια νέα αντίληψη στην ηθοποιία. 

«Εκκεντρικές» τεχνικές, βασισμένες  στο τσίρκο και στο θέατρο βαριετέ, ήταν εξέχουσες στις ταινίες μικρούς μήκους, όπως, η Skarlatina του Ermler (1924), Chess fever / Shakhmatnaya goryachka του Pudovkin και Shpikovsky (1925) και το Radiodetektiv του Yutkevich (1926). 

Yefimov, Boris Yefimovich

"ένας πραγματικός άριος", 1941 

Yefimov Boris (Бори́с Ефи́мович Ефи́мов, Κίεβο, 28 Σεπτεμβρίου, 1899 ή 1900 – 1 Οκτωβρίου, 2008). Έμεινε γνωστός ως ο "ζωγράφος του λαού". Ρώσος εικονογράφος και σκιτσογράφος, βασικός συνεργάτης της εφημερίδας "Izvestia". Κατά τη διάρκεια της ογδοντάχρονης καριέρας του ζωγράφισε περισσότερα από 70.000 σκίτσα, έγινε όμως γνωστότερος για τη διακωμώδηση της φιγούρας του Χίτλερ πριν και κατά τη διάρκεια του Β' Παγκοσμίου Πολέμου. 

 Συνέντευξη του Yefimov στα αγγλικά:

http://www.pbs.org/redfiles/prop/deep/interv/p_int_boris_efimov.htm

Η Κοινότητα Μελένικου Μακεδονίας

Διοικητική οργάνωση στην Οθωμανική Αυτοκρατορία: Η περίπτωση της Μακεδονίας 

Η οθωμανική κατάκτηση της Μακεδονίας συντελέστηκε σταδιακά περί τα τέλη του 14ου αιώνα, η νίκη των Οθωμανών στο Τσιρμέν του Έβρου (1371) συνέβαλλε  αποφασιστικά στην εύκολη προέλαση τους προς τα δυτικά. Η κατάκτηση των Σερρών (1383), σημαντικού διοικητικού και εμπορικού κέντρου της περιοχής, αποτέλεσε την πρώτη σημαντική κατάκτησή τους στην περιοχή της Μακεδονίας  . Μέχρι το τέλος του αιώνα ακολούθησαν και άλλα σημαντικά κέντρα. 

Το σύστημα που εφαρμόστηκε ήταν βασισμένο στο τιμαριωτικό σύστημα. Η περιοχή χωρίστηκε σε διοικητικές περιφέρειες – σαντζάκια (sancak). Η Βαλκανική Χερσόνησος χωριζόταν σε τριάντα περίπου σαντζάκια. Ανάλογα όμως με την εξάπλωση του οθωμανικού κράτους άλλαζε και ο αριθμός των σαντζακίων και η έκταση τους. Όλα τα σαντζάκια του ευρωπαϊκού τμήματος της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας απάρτιζαν το πρώτο ουσιαστικά μπεηλέρ μπειλίκι (beylerbeylik) της αυτοκρατορίας, αυτό της Ρούμελης  . Τα εδάφη που βρισκόταν βόρεια από την οροσειρά Στάρα πλανινά (η βορειανατολική Βουλγαρία), όπως και η Ήπειρος και η Θεσσαλία, οργανώθηκαν διοικητικά κατά τα τέλη του 14ου αιώνα  . Τα μακεδονικά σαντζάκια θα λέγαμε, είναι αυτό του Κιουστεντίλ, της Αχρίδος και του Πασά. 

To σαντζάκι του Κιουστεντίλ, εκτεινόταν πέρα από την περιοχή της Βράνιε και της Πομοράβια και σε τμήματα της Μακεδονίας και περιλάμβανε τις πόλεις Βράνιε, Ντούπνιτσα, Κράτοβο, Μελένικο, Νούγκεριτς, Ράντομιρ, Στρώμνιτσα, Ιστίπ και Κιουστεντίλ  . 

Η διοικητική διαίρεση συνεχίζεται με τις μικρότρες μονάδες που είναι οι καζάδες. Η ένταξη αυτή των διαφόρων περιοχών στο τιμαριωτικό σύστημα είχε εκτός από διοικητικές, και φορολογικές επιπτώσεις. Τα τιμάρια μοιράστηκαν στους στρατιώτες (σπαχήδες) του οθωμανικού στρατού ως ανταμοιβή για τις υπηρεσίες τους στις μάχες. Άλλα μέρη δόθηκαν σε υψηλοβαθμους αξιωματούχους, σε πρόσωπα της αυτοκρατορικής οικογένειας και σε βακούφια. 

Επομένως η Μακεδονία εντάχθηκε στο κλασικό τιμαριωτικό σύστημα διοίκησης και δεν απολάμβανε κανένα ξεχωριστό - προνομιακό διοικητικό καθεστώς  .  

Παρά τις αποτυχημένες επαναστατικές κινήσεις που σημειώθηκαν στην περιοχή της ευρύτερης Μακεδονίας και το φαινόμενο των ληστρικών επιδρομών , οι κάτοικοι της συσπειρώθηκαν και δημιούργησαν κοινοτικά σώματα για την εκπροσώπηση τους στην οθωμανική αυτοκρατορία. Αυτό αποτέλεσε ταυτόχρονα και στόχο της κεντρικής εξουσίας που επιδίωκε τον αποτελεσματικότερο έλεγχο των κατακτημένων. 

Οι πληροφορίες είναι ελάχιστες ωστόσο υπάρχουν ορισμένα στοιχεία για πόλεις όπως η Θεσσαλονίκη, Βέροια, Σέρρες, Μελένικο κα. 

Καθόλη τη διάρκεια της οθωμανικής κυριαρχίας μέχρι και το 1870, στην ευρύτερη περιοχή της Μακεδονίας δεν υπάρχει ενιαίο σύστημα κοινοτικής διοίκησης. Εκτός από τον αρχιερέα, η κοινοτική οργάνωση, τα κοινοτικά όργανα και οι αρμοδιότητες τους διαφέρουν από τόπο σε τόπο. 

Η κοινοτική οργάνωση στο Μελένικο          

                                    

Κατά την αρχαιότητα στην περιοχή του Μελένικου κατοικούσαν Μαίδοι, δηλαδή θρακικά φύλα . Οι βυζαντινοί ίδρυσαν εκεί ένα φρούριο περί τα 800 π.Χ. και έπειτα ιδρύθηκε μία αποικία (1190 π.Χ.) από κατοίκους της Φιλιππουπόλεως με σκοπό την αναχαίτιση των «σλαυοβούλγαρων» που κατοικούσαν βορειότερα . Στους νέους κατοίκους τους εκ Φιλιππουπόλεως προστέθηκαν στη συνέχεια και Κρήτες της περιοχής των Σφακίων, οι οποίοι αναγκάστηκαν να εγκαταλείψουν το νησί εξαιτίας των Ενετικών πίεσεων. Μετά την εξέγερση της Νάουσας προστέθηκαν στον πληθυσμό και Ναουσαίοι (30 οικογένειες). 

Κατά το α’ μισό του 16ου αιώνα, το Μελένικο συγκαταλεγόταν στις πόλεις με καθαρά χριστιανικό πληθυσμό σε ποσοστό 90-100%  . Πριν από την παρακμή του, στα τέλη του 18ου αιώνα, το Μελένικο υπήρξε κύριο εμπορικό και παραγωγικό κέντρο, και οι πλούσιες εταιρείες του έστελναν αντιπροσώπους στην Ιταλία και στην Αυστρία  . 

Οι συνοικίες του Μελένικου όπως παρουσιάζονται από τον Σπανδωνίδη είναι οι εξής: Ποταμός, Μπας-Μαχαλές, Βαρόσι, Αρμενιά, Κατσιβελιά, Μούρτζος 

Η εξήγηση που παραθέτει ο Πέννας στο βιβλίο του είναι βασισμένη στην θέση του Φάνη Μιχαλόπουλου, Νεοελληνική παράδοση (σκέψεις πάνω στην εθνότητα)  και προσπαθήσει να δικαιολογήσει την αύξηση της εξουσίας των κοινοτικών αρχόντων συνδέοντας την με την εξασθένιση της δύναμης των «κατακτητών», δηλαδή της κεντρικής οθωμανικής εξουσίας, παραθέτουμε το συγκεκριμένο απόσπασμα «Όσο εξασθενούσε η δύναμη των κατακτητών τόσο το κοινοτικό σύστημα ενισχυόταν και κατακτούσε περισσότερα. Εξαγοράζοντας και δωροδοκόντας και εξαπατώντας την Κεντρική Διοίκηση, κατόρθωναν οι προεστώτες να πλαταίνουν τον κύκλο της δικαιοδοσίας των, ώστε με το χρόνο να κατέστησαν την εξουσία τους «Κράτος εν Κράτει» . 

 Το Καταστατικό του Μελενίκου τυπώθηκε από κάποιον «ευπατρίδη» της Κωνσταντινούπολης που φαίνεται να είναι εγκατεστημένος στη Βιέννη της Αυστρίας. Οι μόνες άμεσες πληροφορίες που έχουμε για τον τρόπο κοινοτικής διοικήσεως λοιπόν στο Μελένικο πηγάζουν από το πρώτο γραπτό καταστατικό του («Σύστημα ή Διαταγαί») του 1813. Το καταστατικό υπογράφεται από τους «εγκριτότερους» πολίτες, από τα εσνάφια και από τον μητροπολίτη Άνθιμο. Ακόμα λιγότερες είναι οι πληροφορίες που διαθέτουμε για την κοινωνική διάρθρωση της κοινότητας του Μελενίκου πριν το καταστατικό του 1813. 

Η κοινωνία αυτή ήταν χωρισμένη σε δύο τάξεις: τους τσορμπατζίδες, δηλαδή προύχοντες και από την άλλη τους ποχειρίες (υποχείριους), δηλαδή τα μη ηγετικά στρώματα. Η κοινωνική και πολιτική διαστρωμάτωση βασίζεται στην αρχή της καταγωγής, και όχι αναγκαστικά στον πλούτο. Η κοινωνική κινητικότητα είναι κατά συνέπεια ανύπαρκτη . 

Από το καταστατικό αυτό μαθαίνουμε για τη διαχείριση των κοινών, η οποία ορίζει την διεξαγωγή ετήσιας συνέλευσης με στόχο την εκλογή δύο συλλογικών αιρετών οργάνων, τους Επιτρόπους του Κοινού και τους Εφόρους, με διαφορετική το καθένα κοινωνική προέλευση και διαφορετικές αρμοδιότητες. 

Είκοσι «νουνεχείς και φρόνιμοι» Μελενικιώτες κάθε τάξεως εξέλεγαν τρεις Επιτρόπους, που είχαν ευρύτερες αρμοδιότητες, και τρεις Εφόρους  εκ των προκρίτων πολιτών, που είχαν περιορισμένες αρμοδιότητες σε σχέση με εκείνες των Επιτρόπων  . 

Τα δύο συλλογικά όργανα είχαν την οικονομική διαχείριση και εποπτεία των κοινών και σε σοβαρά θέματα συνεδριάζαν μαζί και αποφάσιζαν από κοινού.  Από το καταστατικό πληροφορούμαστε ότι τα όργανα αυτά μετείχαν στο εκκλησιαστικό δικαστήριο μαζί με τον επίσκοπο. 

Ωστόσο, προκύπτουν δύο ζητήματα προς διερεύνηση:

 α. ότι δεν αναφέρεται ο τρόπος της συγκρότησης της συνέλευσης των αδερφών (το ποιος και πως) 

β. ότι η αναφορά στην κατάργηση των ταξικών περιορισμών δεν είναι ουσιαστικός. Δηλαδή ασφαλώς δεν υπάρχει η έννοια της ελεύθερης συμμετοχής πάσης τάξεως στην ηγετική τάξη . 

Επιπροσθέτως, το άρθρο 5  μας πληροφορεί για τα απαραίτητα προσόντα των μελών του κυβερνητικού σώματος, δηλαδή των Επιτρόπων του Κοινού, οι οποίοι εκτός από «φρόνιμοι» θα πρέπει να διαθέτουν και μία οικονομική ευμάρεια, αφού θα πρέπει να δουλεύουν για την πατρίδα για ένα ολόκληρο έτος με ζήλο και αμισθί. 

Στο εν λόγω καταστατικό εμφανίζεται ο συμβιβασμός των παλαιών και των νέων δυνάμεων, ακόμα αποτελεί μία μαρτυρία μιας προωθημένης σύλληψης του ρόλου της αυτοδιοικούμενης κοινότητας . Ακόμη θα πρέπει αν προστεθεί το γεγονός ότι το εν λόγω καταστατικό είναι αφοριστικό για το κοινοτικό παρελθόν . Σημαντικός παράγοντας της μεταβολής διαφαίνεται πως είναι τα αστικά στοιχεία. 

Το αριστοκρατικό σύστημα του Μελενίκου, κρίνοντας με βάση την αποκλειστικότητα που επιφυλάσσει για τους «πρόκριτους πολίτες», μόνο αν συγκριθεί με την περίπτωση των αμιγώς βλαχικών περιοχών Μετσόβου, Συρράκων, Μοσχόπολης και Καλαρρύτων, δεν δύναται να χαρακτηριστεί αριστοκρατικό . 

Το 1860 ο κανονισμός υπέστη την πρώτη τροποποίηση. Ο  Δημήτριος Λάσκαρις αρχιδιδάσκαλος του «Ελληνικού Σχολείου» Μελενίκου, το 1860 ζήτησε να απαλλαγεί της κηδεμονίας των  εφόρων και των επιτρόπων. Βρήκε σύμμαχο τον ευρισκόμενο στη Βιέννη, επίτροπο Μελενίκου, Κωνσταντίνο Χρηστομάνο. 

Μετά από πολλές «ανωμαλίες», στη γενική συνέλευση του 1891 τροποποιήθηκε ο παλαιός κανονισμός και ιδρύθηκε νέα αρχή η «εφορεία των εκπαιδευτικών καταστημάτων». Οι νέοι έφοροι ήταν τέσσερις και σε αυτούς περιήλθε όλη η διαχείριση της σχολικής περιουσίας, η οποία αποσπάστηκε από την περιουσία του Κοινού. Η δε αρχή των εφόρων και επιτρόπων με μειωμένη εξουσία διατηρήθηκε μέχρι το 1892. Κατά το ίδιο έτος συντάχθηκε νέος κανονισμός, έτσι λοιπόν αντί των έξι εφόρων και επιτρόπων θα εκλέγονταν οχτώ (αυτό συνέβη αρχικά) και έπειτα δέκα «δημογέροντες», από ογδόντα εκλογείς και όχι από τη συνέλευση των είκοσι «αδερφών». Η αρχή των δημογερόντων διατηρήθηκε μέχρι το 1914 . 

Κατά το 1902, η δημογεροντία διαιρείται στην «εφορεία των εκπαιδευτηρίων» και στην «εφορεία των φιλανθρωπικών κληροδοτημάτων». Η δημογεροντία συγκέντρωνε πάλι κάθε εξουσία, όπως συνέβαινε και με τους εφόρους και τους επιτρόπους μέχρι το 1861. Αλλά από το 1902, της δημογεροντίας προΐστατο ο Μητροπολίτης, προεδρεύων ουσιαστικά και στις δύο προαναφερθείσες εφορείες. Την παλαιά «επιτροπή των έξι» που διαχειριζόταν τα κοινά, διαδέχθηκε η αρχή, κυρίως ενός ανδρός, του Δεσπότη, ο Ιωακείμ Φορόπουλος ήταν αυτός που διετέλεσε πρώτος. Ο Μητροπολίτης ήταν ο ανώτατος ρυθμιστής των ζητημάτων του Κοινού «ως μόνος υπεύθυνος έναντι της εκκλησίας και της Πολιτείας». 

Παρακάτω, θα σταθούμε στα βασικά σημεία του κοινωνικού προγράμματος, προκειμένου να αναδείξουμε το νέο ρόλο των αστικών δυνάμεων στην αυτοδιοικούμενη κοινότητα Μελενίκου. Το πρόγραμμα μπορεί να χωριστεί σε δύο σκέλη: το πρώτο αφορά την εκπαιδευτική και την πολιτισμική δραστηριότητα της κοινότητας και το δεύτερο αφορά το σύστημα πρόνοιας και αρωγής. 

Η εκπαιδευτική πολιτική της κοινότητας έγκειται στην καθιέρωση της δημόσιας παιδείας, και η ίδρυση δύο μόνιμων σχολείων ενός κοινού και ενός ελληνικού. Το κοινό σχολείο θα μαθαίνει στα παιδιά γραφή και ανάγνωση, την ορθόδοξη πίστη και τα χρηστά ήθη. Ενώ, στο ελληνικό σχολείο, στο οποίο θα υπάρχουν δύο βαθμίδες εκπαίδευσης, η ανώτερη και η κατώτερη (άρθρο 20). Η εκπαίδευση θα παρέχεται σε όλους δωρεάν. Η δαπάνες θα καλύπτονται από την «Κάσσαν» του Κοινού. 

Η αρμοδιότητα της κοινοτικής εξουσίας στα εκπαιδευτικά ζητήματα είναι εποπτική. Οι βασικές κατευθυντήριες αρχές του 1813 είναι:

1. η πρόνοια για να έχουν πρόσβαση στην εκπαίδευση όλα τα παιδιά, ακόμη και εκείνα των ενδεών, αλλά ακόμα περισσότερο η οικονομική τους στήριξη

2. Η καθιέρωση της δημόσιας εποπτείας των Σχολείων από την κοινοτική εξουσία, αλλά και της κοινωνικής εποπτείας (θέματα ηθικού και ιδεολογικού περιεχομένου)

3. Τέλος η διαγραφή οποιασδήποτε κοινωνικής διάκρισης ανάμεσα σε μαθητές κατά τις εκπαιδευτικές διαδικασίες

Όσον αφορά το σύστημα πρόνοιας και αρωγής στο άρθρο 12 ορίζεται ότι η ελεημοσύνη προς τους φτωχούς ανήκει αποκλειστικά στην αρμοδιότητα των Επιτρόπων του Κοινού, δηλαδή στην κεντρική κοινοτική εξουσία. Έπειτα, η ανάληψη των φορολογικών βαρών από αυτή με κάποια σοβαρή αιτιολογία. 

Η προωθημένη πολιτική πρόνοιας συμπεριλαμβάνει και τους παρεπιδημούντες ξένους στην κοινότητα. Στα πλαίσια της ίδιας αντίληψης για την κοινωνική ζωή εντάσσεται και η πολιτική για την βελτίωση των συνθηκών διαβίωσης των φυλακισμένων. Έναν αιώνα μετά ιδρύθηκαν και δυο σύλλογοι στο ίδιο πνεύμα, ένας γυναικείος, η «Αρμονία» (1909) και ένας ανδρικός, ο «Σύνδεσμος ευελπίδων Μελενίκου» (1906) . Ακόμη, ο Ειρηναίος ίδρυσε το 1906 τη Φιλόπτωχο Αδελφότητα Κυριών «Πέτρου και Παύλου».

Το καταστατικό αποτυπώνει τις ευρύτερες αντιλήψεις για τον οικονομικό και δημοσιονομικό ρόλο που στοχεύει να αναλάβει η κοινότητα. Καταρχάς λαμβάνονται σοβαρά μέτρα για τη διασφάλιση του κεφαλαίου, περιορίζοντας τον κύκλο των υποψηφίων να αντλήσουν πιστώσεις από τα αποθέματα της κοινότητας, προνοείται ένα ορισμένο ανώτατο και σταθερό ύψος επιτοκίου στα δώδεκα τις εκατό . 

Στις οικονομικές αρμοδιότητες συμπεριλαμβάνονται η διαχείριση των κεφαλαίων του Κοινού και των εργαστηρίων είτε οποιουδήποτε άλλου ακινήτου της κοινότητας που ενοικιάζεται (άρθρο 3). Η φροντίδα του «Κουτείου των πτωχών» και η προαιρετική ενίσχυση της «Κάσσας» του Κοινού αποτελούσαν σημαντικές δραστηριότητες που ενίσχυαν το μοντέλο κοινωνικής πρόνοιας. Η επιβολή και η είσπραξη φόρων τέλος αποτελούσε βασική οικονομική αρμοδιότητα της κοινότητας. 

Πιο συγκεκριμένα, οι πρόσοδοι του Κοινού (1901)  προέρχονται από: 

1. Τόκοι δανείων

2. Ενοίκια 

3. Περισσεύματα των εκκλησιών

4. Τόκοι κληροδοτημάτων Καπάνου

Ενώ οι πρόσοδοι των σχολείων προέρχονται από: 

1. Τοκομερίδια κληροδοτημάτων

2. Κηροπωλείο

3. Τόκοι δανείων

4. Βαφτιστικών

5. Διάλυση αρραβώνων

6. Ενοικία

7. Επικυρώσεις διαθηκών

8. Επιδομάτα

9. Δίσκοι

Σε αυτό το σημείο θα πρέπει να σημειώσουμε ότι οι πιστοδοτικές πρωτοβουλίες της κοινότητας λειτούργησαν καταλυτικά για την κοινωνική αυτονομία και την ίδια την εξέλιξη της αυτοδιοίκησης. Επομένως παρατηρούμε την οργάνωση με βάση ένα μοντέλο συγκεντρωτικής κεντρικής διοίκησης και της δημιουργίας ενός πλήρους συστήματος αναπτύξεως  των κοινοτικών πόρων. Από την άλλη μεριά παρατηρείται η αποκεντρωτική λειτουργία των ενοριακών κυττάρων αυτοδιοίκησης, των συντεχνιών και της εκκλησίας. Συμπεραίνουμε λοιπόν ότι οι αστοί επέδειξαν μια δυσπιστία ως προς τις κοσμικές δραστηριότητες του κλήρου. 

Το συμπέρασμα που μπορούμε να εξάγουμε σε αυτό εδώ το σημείο από το καταστατικό είναι ο υποβιβασμός των εκκλησιαστικών φορέων σε απλά εκτελεστικά όργανα, αλλά και η παράλληλη ισχυροποίηση των Επιτρόπων και των Εφόρων του Κοινού. 

 

Αρχείο Νικολάου Μαυρή (Γεννάδειος Βιβλιοθήκη)

Μπουένος Άιρες, 1945

Το αρχείο των εφημερίδων

Ι. ΕΦΗΜΕΡΙΔΕΣ ΜΕ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥΣ ΤΙΤΛΟΥΣ

Ο ΑΓΩΝ

Ο ΑΓΩΝ ΤΗΣ ΔΩΔΕΚΑΝΗΣΟΥ

ΑΙΓΥΠΤΙΩΤΗΣ ΕΛΛΗΝ

ΑΙΓΥΠΤΟΣ

ΑΙΓΥΠΤΟΣ

ΑΚΡΟΠΟΛΙΣ

Η ΑΛΗΘΕΙΑ

Η ΑΛΗΘΕΙΑ

ΑΜΕΡΙΚΑΝΙΚΗ ΕΦΗΜΕΡΙΣ

ΑΜΕΡΙΚΗ

ΑΝΑΤΟΛΗ

ΑΠΟΛΛΩΝ

ΑΤΛΑΝΤΙΣ

ΑΤΛΑΝΤΙΣ ΑΘΗΝΩΝ

ΑΥΓΗ ΔΩΔΕΚΑΝΗΣΙΑΚΗ

ΤΟ ΒΗΜΑ

ΤΟ ΒΗΜΑ ΤΗΣ ΓΚΑΠΑΣ

Η ΒΡΑΔΥΝΗ

ΓΕΝΙΚΗ ΕΘΝΙΚΗ ΕΠΙΘΕΩΡΗΣΙΣ

ΔΕΛΤΙΟΝ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΤΡΑΠΕΖΗΣ

ΔΕΛΤΙΟΝ ΕΙΔΗΣΕΩΝ

ΔΕΛΤΙΟΝ ΕΝΩΣΕΩΣ ΔΙΑΝΟΟΥΜΕΝΩΝ ΔΩΔΕΚΑΝΗΣΙΩΝ ΓΥΝΑΙΚΩΝ

ΔΕΣΜΟΣ

ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΚΟΣ ΚΟΣΜΟΣ

ΔΩΔΕΚΑΝΗΣΙΟΣ

ΔΙΑΓΟΡΑΣ

ΔΩΔΕΚΑΝΗΣΙΑΚΑ ΝΕΑ

ΔΩΔΕΚΑΝΗΣΙΑΚΗ

ΔΩΔΕΚΑΝΗΣΙΑΚΗ

Η ΔΩΔΕΚΑΝΗΣΙΑΚΗ

ΔΩΔΕΚΑΝΗΣΙΑΚΗ ΓΝΩΜΗ

ΔΩΔΕΚΑΝΗΣΙΑΚΗ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ

ΔΩΔΕΚΑΝΗΣΙΑΚΗ ΕΠΙΘΕΩΡΗΣΙΣ

ΔΩΔΕΚΑΝΗΣΙΑΚΟ ΒΗΜΑ

ΔΩΔΕΚΑΝΗΣΟΣ

ΔΩΔΕΚΑΝΗΣΟΣ

ΔΩΔΕΚΑΝΗΣΟΣ

ΔΩΔΕΚΑΝΗΣΟΣ

Η ΔΩΔΕΚΑΝΗΣΟΣ

ΕΒΔΟΜΑΔ.- ΑΙΓΥΠΤΟΣ

Η  ΕΒΔΟΜΑΣ

ΕΘΝΙΚΟΝ ΒΗΜΑ

ΕΛΕΥΘΕΡΑ ΔΩΔΕΚΑΝΗΣΟΣ

ΕΛΕΥΘΕΡΑ ΣΥΜΗ

ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ

ΕΘΝΙΚΗ ΙΔΕΑ

ΕΘΝΙΚΗ ΦΩΝΗ

ΕΘΝΙΚΟ ΠΡΟΣΚΛΗΤΗΡΙΟΝ

ΕΘΝΟΣ

ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ

ΕΛΕΥΘΕΡΟΝ ΒΗΜΑ

ΕΛΕΥΘΕΡΟΣ ΤΥΠΟΣ

ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΧΡΟΝΙΚΑ

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΠΟΡΕΙΑ

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΩΡΑ

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΣΗΜΑΙΑ

ΕΛΛΗΝΙΣΜΟΣ

Ο ΕΛΛΗΝΙΣΜΟΣ ΤΗΣ ΑΜΕΡΙΚΗΣ

ΕΛΛΗΝΟΑΜΕΡΙΚΑΝΙΚΟΝ ΒΗΜΑ

ΕΜΠΡΟΣ

ΕΡΕΥΝΑ

ΕΣΤΙΑ

Ο ΕΞΩ ΕΛΛΗΝΙΣΜΟΣ

ΕΦΗΜΕΡΙΣ

ΗΧΩ ΤΗΣ ΔΩΔΕΚΑΝΗΣΟΥ

ΙΑΤΡΙΚΗ ΕΦΗΜΕΡΙΣ

Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ

ΚΑΪΡΟΝ

ΟΙ ΚΑΙΡΟΙ

ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΙΚΗ ΠΙΝΑΚΟΘΗΚΗ ΤΗΣ ‘’ΕΣΤΙΑΣ”

ΚΑΛΥΜΝΙΑΚΑ ΝΕΑ

ΚΑΛΥΜΝΙΑΚΟΣ ΤΑΧΥΔΡΟΜΟΣ

Η ΚΑΛΥΜΝΟΣ

ΚΑΜΠΑΝΑ

ΚΑΡΠΑΘΙΑΚΑ ΝΕΑ

ΚΑΡΠΑΘΙΑΚΗ

ΚΑΡΠΑΘΙΑΚΗ ΗΧΩ

ΚΑΡΠΑΘΟΣ

ΚΑΣΤΕΛΛΟΡΙΖΙΑΚΑ ΝΕΑ

ΚΗΡΥΞ

Ο ΚΗΡΥΞ ΤΗΣ ΔΩΔΕΚΑΝΗΣΟΥ

ΚΛΕΙΩ

Ο ΚΟΛΟΣΣΟΣ ΤΗΣ ΡΟΔΟΥ

ΚΟΣΜΟΣ

ΚΡΗΤΗ

ΚΡΗΤΗ

Η ΚΩΣ

ΛΑΪΚΟΝ ΦΩΣ

ΛΕΡΟΣ

ΜΑΡΜΑΡΙΝΑ ΝΕΑ

ΤΟ ΜΕΛΛΟΝ ΤΗΣ ΔΩΔΕΚΑΝΗΣΟΥ

ΤΟ ΜΕΛΛΟΝ ΤΗΣ ΥΔΡΑΣ

ΜΗΝΙΑΙΑ ΕΠΙΘΕΩΡΗΣΙΣ ΛΕΡΟΥ

ΜΙΚΡΑΣΙΑΤΙΚΗ ΗΧΩ

ΝΑΥΤΙΚΗ ΕΛΛΑΣ

ΤΑ ΝΕΑ

ΝΕΑ ΑΛΗΘΕΙΑ

ΝΕΑ ΗΧΩ ΤΟΥ ΠΟΡΤ - ΣΑΙΔ

Η ΝΕΑ ΥΟΡΚΗ

ΝΕΟΣ ΚΟΣΜΟΣ

ΝΕΟΣ ΣΥΝΔΕΣΜΟΣ

Ο ΞΕΝΗΤΕΜΕΝΟΣ

ΟΜΟΝΟΙΑ

Η ΠΑΝΑΙΓΥΠΤΙΑ

Η ΠΑΤΜΙΑΚΗ

Η ΠΑΤΜΟΣ

ΠΑΤΡΙΣ

ΦΑΝΟΣ

Η ΦΩΝΗ

ΦΩΝΗ ΤΗΣ ΔΩΔΕΚΑΝΗΣΟΥ

ΤΟ ΒΗΜΑ ΤΗΣ ΚΩ

Ο ΠΑΡΝΑΣΣΟΣ

ΠΡΟΜΑΧΟΣ

ΠΡΟΣΦΥΓΙΚΟΣ ΚΟΣΜΟΣ

ΠΡΟΟΔΟΣ

Η ΠΡΩΙΑ

ΠΡΩΙΑ ΤΗΣ ΔΩΔΕΚΑΝΗΣΟΥ

ΠΡΟΟΔΕΥΤΙΚΗ ΚΑΛΥΜΝΟΣ

ΠΡΟΟΔΟΣ ΔΩΔΕΚΑΝΗΣΟΥ

ΡΟΔΙΑΚΗ

ΡΟΔΟΣ

ΣΦΙΓΞ

ΣΥΜΑΪΚΑ ΝΕΑ

ΣΥΜΑΪΚΟΝ ΒΗΜΑ

Η ΣΥΜΑΪΣ

ΣΥΜΗ

Τ.Α.Ε.

ΤΑΧΥΔΡΟΜΟΣ

ΤΑΧΥΔΡΟΜΟΣ - ΟΜΟΝΟΙΑ

Ο ΤΑΧΥΔΡΟΜΟΣ ΤΗΣ ΔΩΔΕΚΑΝΗΣΟΥ

ΤΑΧΥΔΡΟΜΟΣ ΤΩΝ ΑΙΓΥΠΤΙΩΤΩΝ

ΤΗΛΕΓΡΑΦΟΣ

ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΗ ΚΩΣ

Η ΦΩΝΗ ΤΗΣ ΔΩΔΕΚΑΝΗΣΟΥ

Η ΦΩΝΗ ΤΗΣ ΚΑΛΥΜΝΟΥ

Η ΦΩΝΗ ΤΗΣ ΚΑΡΠΑΘΟΥ

Η ΦΩΝΗ ΤΗΣ ΚΑΡΠΑΘΟΥ ΔΩΔΕΚΑΝΗΣΟΥ

ΦΩΝΗ ΤΗΣ ΚΑΣΟΥ

Η ΦΩΝΗ ΤΗΣ ΚΕΠΑ

Η ΦΩΝΗ ΤΗΣ ΚΩ

Η ΦΩΝΗ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ

Η ΦΩΝΗ ΤΗΣ ΟΛΥΜΠΟΥ

Η ΦΩΝΗ ΤΗΣ ΣΥΜΗΣ

Η ΦΩΝΗ ΤΟΥ ΔΙΑΓΟΡΑ

Η ΦΩΝΗ ΤΟΥ ΕΘΝΟΥΣ

ΦΩΣ

Ο ΦΡΟΥΡΟΣ ΤΗΣ ΔΩΔΕΚΑΝΗΣΟΥ

Η ΦΩΝΗ ΤΗΣ ΗΠΕΙΡΟΥ

ΧΡΟΝΟΣ

ΧΡΟΝΟΣ

ΙΙ. ΕΦΗΜΕΡΙΔΕΣ ΜΕ ΞΕΝΟΓΛΩΣΣΟΥΣ ΤΙΤΛΟΥΣ

L ’ ADUNATA DEI REFRATTARI

LA BOURSE EGYPTIENNE

THE CHATTANOOGA TIMES

THE CHRISTIAN SCIENCE MONITOR

CONTROCORRENTE

CURRENT EVENTS

THE COUNTERCURRENT

DAILY MAIL

FREE ITALY

FORGEIN POLICY BULLETIN

HELLAS

HELLAS

HELLENICANA

INDEPENDENCE

THE MANCHESTER GUARDIAN

LE MESSAGER D’ ATHENES

IL MESSAGERO DI RODI

MERCURY

THE NATIONAL HERALD

NAZIONI UNITE

NAZIONI UNITE

THE NEW LEADER

THE NEW STATESMAN AND NATION

NEW YORK HERALD TRIBUNE

ΤHE NEW YORK TIMES

LES NOUVELLES YOUGOSLAVES

THE OUTPOST

L’ ORIENT MUSICAL

LA PATRIE

THE PHILHELLENE

RODOS

TAMPA MORNING TRIBUNE

THE TIMES - HERALD

LA VITTORIA

LA VOIX DE FRANCE

L’UNITA DEL POPOLO

Η Φωνή της Ηπείρου

Η εφημερίδα Φωνή της Ηπείρου ξεκίνησε την κυκλοφορία της το 1892. Ιδρυτής της ήταν ο Γ. Γάγαρης. Η εφημερίδα εκδιδόταν στην Αθήνα και ήταν εβδομαδιαία μέχρι το 1915.


Για περισσότερες πληροφορίες:
http://www.academia.edu/972074/_1892-1915_

Περιοδικό "Ελληνισμός" του Νεοκλή Καζάζη

Το περιοδικό "Ελληνισμός" κυκλοφόρησε κατά το τέλος του 19ου αιώνα έως το 1936, οπότε και πεθαίνει ο ιδρυτής του Νεοκλής Καζάζης, καθηγητής φιλοσοφίας του δικαίου στο Πανεπιστήμιο Αθηνών. Το περιοδικό "Ελληνισμός" αποτέλεσε το δημοσιογραφικό όργανο της ομώνυμης οργάνωσης - "εταιρείας", η δράση της οποίας ξεκίνησε πιθανότατα το 1892 έως το 1936, με διάστημα αδράνειας μεταξύ του 1915-1923. 

Οι στόχοι της οργάνωσης ήταν εθνικοί. Συνδέθηκε στενά με τον αστικό αντικοινοβουλευτισμό. Αντιτάχθηκε στην πολιτική του Βενιζέλου και κυρίως στις θέσεις του για το θεσμό της βασιλείας. Μετά την Μικρασιατική Καταστροφή, η εταιρεία επαναδραστηριοποιείται (1923). Με αυτό τον τρόπο, το έναυσμα για δράση που αρχικά ήταν ο ατυχής Πόλεμος του 1897, μετατοπίζεται στον καταστροφικό πόλεμο του 1922 και στις συνέπειες του. Την ίδια περίοδο την εταιρεία θα απασχολήσει και η διάδοση των σοσιαλιστικών ιδεών και η οργάνωση της εργατικής τάξης στην Ελλάδα. 

Το δίκτυο παρέμβασης της απλώνεται όχι μόνο στην Ελλάδα αλλά και στο εξωτερικό (Βουκουρέστι, Σεβαστούπολη κα.). Διοργανώνουν διαλέξεις εντός και εκτός συνόρων. Το 1905 ιδρύεται "φοιτητικό"τμήμα  στην οργάνωση. 

Από το 1904 έως το 1912, κυκλοφορεί στο Παρίσι εβδομαδιαία εθνική επιθεώρηση, L'Hellenisme, με στόχο την ενημέρωση για τα ελληνικά ζητήματα. 

Σύμφωνα με την ιδεολογία που προωθούσε η πολιτική αυτή οργάνωση, η μόνη φυσική οργάνωση της κοινωνίας ήταν η εθνική. Σε περίπτωση πολέμου έπρεπε να συμμετέχουν όλες οι εθνικές δυνάμεις και η θυσία του ατόμου συνιστούσε την πραγμάτωση της  ανθρώπινης ουσίας. Στήριζε θεσμούς όπως η μοναρχία και ο στρατός, οι οποίοι θα εξασφάλιζαν την ενότητα μέσα σε ένα ισχυρό ιεραρχικό κράτος. Τα άτομα που δεν στήριζαν αυτούς τους θεσμούς, υπονόμευαν όχι μόνο το έθνος αλλά την ίδια τους την υπόσταση. 

Η οργάνωση απευθύνθηκε στις μικροαστικές τάξεις της πρωτεύουσας και του Πειραιά. Αποτέλεσε μία δημοφιλή έκφραση ανορθολογικών τάσεων και την έκφραση του πρώτου ελληνικού φασισμού, ο οποίος όμως έμεινε για διάφορους λόγους ανολοκλήρωτος. 

Το περιοδικό "Ελληνισμός" παρουσίαση και θεματική καταγραφή:

http://www.lib.uoi.gr/collection/pdfs/To_periodiko_Ellhnismos/FULL_To_periodiko_Ellinismos.pdf